Web sitesi teklifi alırken sorulması gereken 12 soru

Üç yerden teklif istediniz, üçü de geldi ve hiçbiri diğerine benzemiyor. Biri iki satır yazmış, biri on kalemlik liste göndermiş, biri “kurumsal web sitesi paketi” deyip fiyat vermiş. Bu tabloda ucuz olanı seçmek karar vermek değildir, kura çekmektir. Aşağıdaki sorular teklifleri aynı zemine indirmek için var.

Önce siz aynı şeyi anlatın

Karşılaştırılabilir teklif almanın ilk şartı, herkese aynı bilgiyi vermektir. Kaç sayfa istediğinizi, hangi hizmetlerin anlatılacağını, içeriği kimin sağlayacağını ve sitenin ne yapmasını beklediğinizi tek bir metne yazın, üç yere de aynı metni gönderin. Kime ne anlattığınız değiştiğinde gelen rakamların birbirinden ayrılması normaldir; bu durumda kimse yanlış fiyat vermemiştir, siz farklı işler sormuşsunuzdur.

Sorulacak on iki soru

• Bu fiyat tam olarak neyi kapsıyor? Kapsam dışında kalan kalemleri de yazar mısınız?
• Site kaç sayfa olacak? Sonradan sayfa eklemek istersem nasıl fiyatlanıyor?
• Tasarım hazır bir tema üzerine mi kurulacak, sayfa düzeni bana özel mi çizilecek?
• İçeriği kim hazırlıyor: metinleri ben mi yazacağım, fotoğrafları ben mi vereceğim?
• Yönetim paneli olacak mı? Panelden neyi kendim değiştirebiliyorum, neyi değiştiremiyorum?
• Site hangi altyapıyla yapılacak? Yarın başka bir yazılımcı devralmak isterse devralabilir mi?
• Mobil uyum ve hız için ne yapılıyor? Teslimde telefonda nasıl göründüğünü birlikte kontrol edecek miyiz?
• Arama motoru tarafında neler dahil: başlık ve açıklama yazımı, site haritası, Search Console kurulumu?
• Teslim tarihi teklifte yazılı mı? Benden kaynaklı gecikme olursa süre nasıl işliyor?
• Teslimden sonra destek ne kadar sürüyor, neyi kapsıyor ve yazdığımda ne kadar sürede dönüş alıyorum?
• Yedekleme kimde duruyor? Site bir sabah açılmazsa kim, ne kadar sürede geri getiriyor?
• İşi teklifi veren kişi mi yapacak, yoksa başka birine mi devredilecek? Kiminle muhatap olacağım?

On ikisini birden sormak abartı gelirse ilk beşi ve son üçü yeter; asıl ayrışma orada çıkıyor. Cevapları da e-posta üzerinden isteyin. Sözlü verilen cevap üç ay sonra iki tarafın farklı hatırladığı bir konuya dönüşür.

Cevaplarda dikkat çekmesi gereken ifadeler

• “Onu sonra hallederiz”: kapsam dışı bir işin nazik söyleniş biçimidir, çoğu zaman faturası da sonra çıkar.
• “Sınırsız revizyon”: hiçbir ajans gerçekten sınırsız çalışmaz. Somut bir sayı, belirsiz bir vaatten güvenlidir.
• “Anahtar teslim” denip kalem listesi verilmemesi: teslim edilenin sınırı yazılı değilse tartışma teslim gününe kalır.
• “Google’da birinci sıraya çıkarırız”: sıralamayı hiç kimse taahhüt edemez, çünkü kararı veren taraf ajans değildir.
• Fiyatın “+KDV” ibaresi olmadan yazılması: dahil mi değil mi, tek soruyla netleştirin.
• Teklifte teslim tarihinin hiç geçmemesi: süre yazılmayan projede süre kavramı da olmuyor.

Teklifleri yan yana koymanın pratik yolu

Teklifler geldiğinde ilk bakılan yer maalesef en alttaki rakam oluyor. Daha iyi bir yöntem var: bir kâğıda soldan sağa firmaları, yukarıdan aşağıya kalemleri yazın. Kalemler şunlar olsun — sayfa sayısı, tasarımın kaynağı, yönetim paneli, arama motoru altyapısı, içerik yazımı, alan adı ve hosting, KDV, teslim süresi, destek süresi. Her hücreye “var / yok / belirsiz” yazın. Bitirdiğinizde göreceğiniz şey şudur: teklifler arasındaki fark genelde fiyatta değil, “belirsiz” yazan hücrelerin sayısındadır. En az belirsizliği olan teklif, en ucuz teklif olmasa bile en az sürpriz çıkaracak olandır.

Referansı doğru biçimde sorun

Referans istemek her zaman doğru, ama sorulan soru genelde yanlış: “memnun musunuz” diye soranlar hep aynı cevabı alır. Bunun yerine üç şey sorun. Teslim tarihinde teslim edildi mi? Teslimden sonra bir sorununuz olduğunda ne kadar sürede dönüş aldınız? Bugün baştan seçseniz yine aynı yerle mi çalışırdınız? Bu üç sorunun cevabı, sunum dosyasındaki ekran görüntülerinden fazlasını anlatıyor. Ayrıca referans gösterilen sitelerin adresini isteyin; hâlâ yayında olup olmadıklarına siz bakın.

Ucuz teklif ne zaman gerçekten ucuzdur?

Her düşük fiyat şüpheli değildir. Yeni başlayan bir yazılımcı portföy kurmak için gerçekten düşük fiyat verebilir ve iş de düzgün çıkabilir. Bakmanız gereken, fiyatın düşük olması değil, kapsamın açık olmasıdır. Kalem kalem yazılmış düşük bir teklif, tek satırlık yüksek bir tekliften daha güvenlidir. Farkın nereden çıktığını daha ayrıntılı görmek isterseniz web sitesi maliyeti yazımızda kalemleri tek tek ayırmıştık.

Ödeme planını da soruna dahil edin

Tutarın kendisi kadar, ne zaman ödeneceği de karar verdiricidir. Peşin mi, yarısı önden yarısı teslimde mi, aşamalı mı? Bunu teklif aşamasında sorun ve “teslim” denen anın tanımını isteyin: site yayına alındığında mı, panel bilgileri size geçtiğinde mi, siz onayladığınızda mı? Bizim tarafta ödeme proje öncesi peşin, Kurumsal ve Profesyonel pakette ise yarısı önden, yarısı teslimde alınıyor; siz de karşı taraftan aynı netlikte bir cümle isteyin.

Sözleşmeye girmesi gereken üç satır

Teklif kabul edildikten sonra yazıya geçmesi gereken asgari üç şey var: teslim edilecek işin kalem listesi, teslim tarihi ve teslimden sonra size hangi erişimlerin verileceği. Bu üç satır çoğu anlaşmazlığı daha doğmadan bitiriyor. Erişim ve sahiplik tarafını ayrı bir yazıda madde madde ele aldık; imzadan önce ona da göz atın.