Web siteniz gerçekten size mi ait? 7 maddede kontrol

Siteniz yayında olabilir, faturasını siz ödemiş olabilirsiniz; bunların hiçbiri sitenin size ait olduğunu tek başına göstermez. Sahiplik, adresin kimin adına kayıtlı olduğu ve kapıların anahtarının kimde durduğuyla ölçülür. İkisi de teslim gününde beş dakikada kontrol edilebilecek şeyler — sorun, çoğu zaman kimsenin bakmamasıdır.

Teslimde istenecek yedi şey

• Alan adı kaydı: alan adı sizin ya da şirketinizin adına kayıtlı olmalı. Kayıt firmasının paneline kendi bilgilerinizle girebiliyor musunuz?
• Hosting hesabı: sunucu hesabı da sizin adınıza açılmış olmalı ve giriş bilgileri sizde bulunmalı.
• Site dosyaları ve veritabanı: teslim günü tam bir yedek isteyin, kendi bilgisayarınızda ya da bulut hesabınızda dursun.
• Yönetim paneli: yönetici hesabı sizin adınıza olmalı. Ajansın kendi kullanıcısı ayrı bir hesap olarak durabilir, aynı hesabı paylaşmak doğru değildir.
• Ölçüm hesapları: Search Console ve Analytics mülkiyeti sizin Google hesabınızda olmalı; ajans yalnızca yetkili kullanıcı olarak eklenmeli.
• Lisanslar ve görseller: kullanılan tema, eklenti ve satın alınmış fotoğrafların lisansları kimin adına? Yazılı olarak sorun.
• Kullanım hakkı: sözleşmede sitenin ve içeriğinin size devredildiği ya da sınırsız kullanım hakkının verildiği açıkça yazsın.

En sık takılan yer: alan adı

Alan adının ajans adına kaydedilmesi çoğu zaman kötü niyetten değil, kolaylıktan olur: hepsi tek panelde dursun, yenilemeleri biz takip edelim. Pratikte sorun çıkarmaz, ta ki yollar ayrılana kadar. O gün alan adını devralmak, taraflar anlaşamıyorsa uzun bir yazışmaya dönüşür. Bunun basit çözümü var: alan adını kendi adınıza, kendi e-postanızla kaydettirin, sonra ajansa erişim verin. Erişim vermek geri alınabilir, mülkiyet devretmek her zaman geri alınmıyor.

Kaynak dosyalar ne demek, kimde durmalı?

Sitenin çalışan hali sunucudadır; ama bir de tasarım dosyaları, logonun düzenlenebilir sürümü ve varsa özel yazılan kodun kaynağı vardır. Bunlar sizde yoksa yarın küçük bir değişiklik için bile aynı kapıya dönmek zorunda kalırsınız. Teslim gününde tek bir klasör isteyin: site yedeği, logonun vektör dosyası, kullanılan yazı tipleri ve erişim bilgilerinin listesi. Bu klasör, sitenin gerçek tapusu gibidir.

Ajansla yollar ayrılırsa ne oluyor?

Yukarıdaki yedi madde tamamsa cevap kısadır: hiçbir şey. Alan adı sizde, hosting sizde, yedek sizde, paneller sizde. Yeni çalışacağınız kişi siteyi olduğu yerden devralır. Eksik olan her madde ise ayrılma anında pazarlık konusuna dönüşür. Bu yüzden sahiplik meselesini teslim gününde değil, teklif aşamasında konuşmak gerekiyor; teklif alırken sorulacak sorular yazımızda o listeyi de paylaştık.

Erişim bilgilerini nerede saklamalı?

Teslim aldığınız kullanıcı adı ve şifreleri bir e-posta yazışmasının içinde bırakmayın; o yazışma yıllar sonra aranıp bulunamaz, üstelik güvenli de değildir. Bir şifre yöneticisi kullanmak en temizi. Kullanmayacaksanız en azından tek bir belgeye toplayın ve nerede olduğunu şirkette bir kişi daha bilsin. Erişimlerin tek kişinin telefonunda durması, o kişi işten ayrıldığında sahiplik sorunu kadar can sıkıcı bir tabloya dönüşüyor.

Görsellerde telif konusu

Sitede kullanılan fotoğraflar ücretli bir görsel bankasından alındıysa lisansın kime ait olduğunu bilmek gerekir. Ajansın kendi aboneliğiyle indirdiği bir görsel, ajanstan ayrıldığınızda kullanım hakkı tartışmalı hale gelebilir. En temiz yol, sitede kendi fotoğraflarınızın kullanılmasıdır; hem bu sorunu bitirir hem de siteyi rakiplerinizin sitesine benzemekten çıkarır.