Web sitesi hızlandırma: en çok işe yarayan 10 adım

Yavaş açılan sayfa iki şeyi aynı anda kaybettirir: ziyaretçiyi ve sıralamayı. Google açılış hızını sıralamada hesaba kattığını açıkça söylüyor; ziyaretçi ise zaten söylemeden gidiyor. İyi haber şu: hızın büyük kısmı birkaç somut düzenlemeyle kazanılır, siteyi baştan yazmak çoğu zaman gerekmez.

Önce ölçün, sonra dokunun

Tahminle hız optimizasyonu olmaz. Google’ın ücretsiz PageSpeed Insights aracına sitenizin adresini yazın; hem mobil hem masaüstü için rapor verir. Raporun asıl değeri puan değil, altındaki listedir: hangi dosyanın ne kadar geciktirdiğini tek tek gösterir. Google’ın Core Web Vitals başlığı altında ölçtüğü üç şey var — sayfanın en büyük içeriğinin ne zaman göründüğü, ilk etkileşime ne kadar hızlı cevap verdiği ve yüklenirken yerleşimin kayıp kaymadığı. Düzeltmeye bu üçünden en kötü durumda olanla başlayın.

En çok işe yarayan on düzenleme

• Görselleri ekranda göründüğü boyutta yükleyin; 4000 piksellik fotoğraf 400 piksellik alana konmaz.
• Modern görsel biçimlerine geçin (WebP, AVIF); aynı görüntü belirgin şekilde küçük bir dosyaya sığar.
• Ekranın altında kalan görselleri geç yükleyin. Ama ilk ekrandaki büyük görsele bunu uygulamayın; orada ters teper.
• Görsellere en ve boy değerlerini verin ki sayfa yüklenirken yazılar aşağı yukarı zıplamasın.
• Tarayıcı önbelleğini açın; ikinci kez gelen ziyaretçi aynı dosyaları yeniden indirmesin.
• Sunucu tarafında sıkıştırmayı (gzip ya da brotli) etkinleştirin.
• Kullanmadığınız eklentileri ve tema artıklarını silin; “kapalı” görünen eklenti de çoğu zaman dosya yükler.
• Yazı tiplerini kendi sunucunuzdan verin, dışarıdan çekmeyin.
• Takip ve reklam kodlarını gözden geçirin; her biri ayrı bir bekleme noktasıdır.
• Barındırmayı ciddiye alın; sunucu yavaşsa geri kalan bütün optimizasyonların tavanı düşük kalır.

Görseller neredeyse her zaman birinci sebeptir

Yavaş bir siteyi açıp içine baktığımızda karşımıza çoğunlukla aynı tablo çıkar: telefonla çekilip hiç küçültülmeden yüklenmiş fotoğraflar. Tek bir ürün görseli bazen sayfadaki tüm kod ve yazıdan daha ağır olur. Yapılacak iş basittir: görseli kullanılacağı boyuta indirin, WebP’ye çevirin, ilk ekranda görünmeyenleri geç yükleyin. Çoğu sitede sadece bu üç adım gözle görülür fark yaratır ve hiçbiri kod bilgisi istemez.

Dışarıdan çekilen her dosya bir bekleme noktasıdır

Yazı tipi servisleri, ikon kütüphaneleri, slider eklentileri, sohbet balonları, harita gömüleri, üst üste binmiş takip kodları... Her biri tek başına küçüktür, toplamı sayfayı taşır. Üstelik bu dosyalar başka bir sunucudan geldiği için hızları sizin elinizde değildir; o sunucu yavaşladığında sizin siteniz bekler. Kural şu olmalı: dışarıdan gelen her dosya kendini savunsun. Ne işe yaradığını söyleyemiyorsanız kaldırın.

Mobil ile masaüstü aynı site değildir

Aynı sayfa masaüstünde hızlı, telefonda yavaş olabilir; çünkü telefonun işlemcisi daha zayıf, bağlantısı daha değişkendir. PageSpeed raporunda mobil sekmesi neredeyse her zaman daha düşük çıkar ve asıl bakılması gereken sekme odur, çünkü ziyaretçilerin çoğu telefondan gelir. Test ederken kendi ofis bağlantınızı değil, mobil veriyi kullanın. Hızlı internette her site hızlıdır.

En ucuz sunucu genelde en pahalı seçimdir

Sayfanın açılması, sunucunun ilk yanıtı vermesiyle başlar. Aşırı yoğun paylaşımlı sunucularda bu ilk yanıt tek başına uzun sürer ve o gecikmeyi hiçbir görsel optimizasyonu telafi edemez. Ziyaretçilerinizin çoğu Türkiye’deyse sunucunun da yakın olması avantaj sağlar. Kurduğumuz sitelerde hosting fiyata dahil olduğu için bu tercihi biz yapıyoruz; hangi pakette neyin dahil olduğu paketler sayfasında yazılı.

Hızı bozan şey genelde sonradan eklenir

Yeni teslim edilen siteler hızlıdır. Aylar içinde araya bir sohbet balonu, bir kampanya sayacı, iki takip kodu ve boyutu düşürülmemiş birkaç fotoğraf girer; site yavaşlar ve kimse tam olarak ne zaman yavaşladığını hatırlamaz. Çaresi basit: siteye yeni bir kod ya da eklenti girdiğinde ölçümü tekrarlayın ve bir önceki sonuçla karşılaştırın. Böylece yavaşlamanın hangi eklemeyle geldiğini görürsünüz.

Puan kovalamayın, deneyimi düzeltin

PageSpeed puanını yukarı çekmek için sayfanın yarısını iptal eden çözümler vardır; puan yükselir, site kullanılmaz hale gelir. Doğru ölçü şudur: telefonda, sıradan bir bağlantıda sayfayı açtığınızda ilk anlamlı içerik hemen geliyor mu ve dokunduğunuzda gecikme hissediyor musunuz? Bunun cevabı iyiyse puan zaten yeterlidir. Hızın arama sıralamasındaki yerini merak ediyorsanız organik SEO yazımızda diğer etkenlerle birlikte anlattık.