Core Web Vitals: Google’ın hız notunu anlamak

Google, bir sayfanın kullanıcıya nasıl hissettirdiğini ölçmek için üç gösterge belirledi ve bunlara topluca Core Web Vitals adını verdi. Adları kısaltma olduğu için ürkütücü duruyorlar, oysa her biri gündelik bir soruyu ölçüyor: sayfanın asıl içeriği ne zaman geldi, dokunduğumda ne kadar çabuk cevap verdi ve yüklenirken altımdan kaydı mı? Bu yazı raporun içindeki kelimeleri anlamak için; ne yapılacağını değil, neye baktığınızı anlatıyor.

LCP: en büyük içerik ne zaman göründü?

Ekranın ilk görünen bölümündeki en büyük öğenin — genelde kapak görseli ya da büyük başlık — ne kadar sürede geldiğini ölçer. Kullanıcının “sayfa açıldı” dediği an aşağı yukarı budur. Google’ın açıkladığı eşik şu: 2,5 saniye ve altı iyi, 4 saniyenin üstü kötü, arası düzeltilmeli. En sık sebebi büyük ve optimize edilmemiş kapak görselidir; ardından yavaş sunucu yanıtı ve sayfanın açılışını bekleten dış dosyalar gelir.

INP: dokunduğumda ne kadar bekliyorum?

INP, sayfanın kullanıcı etkileşimlerine verdiği yanıt gecikmesini ölçer: bir düğmeye bastınız, menüyü açtınız, forma yazdınız; ekranda karşılığı ne kadar sürede belirdi? Ziyaret boyunca yapılan etkileşimlerin en kötülerine bakarak tek bir değer üretir. Eşikler: 200 milisaniye ve altı iyi, 500 milisaniyenin üstü kötü. Bu gösterge 2024 yılında, daha önce kullanılan FID’in yerini aldı ve daha zorlu bir ölçüdür; çünkü sadece ilk dokunuşa değil, sayfadaki tüm etkileşimlere bakar. Kötü çıkmasının olağan sebebi, tarayıcıyı meşgul eden ağır kod ve üst üste binmiş eklentilerdir.

CLS: sayfa yerinde durdu mu?

Herkesin yaşadığı şu durumun ölçüsüdür: bir bağlantıya basacaksınız, tam o anda üstte bir reklam ya da görsel yüklenir, içerik aşağı kayar ve yanlış yere basarsınız. CLS bu kaymanın miktarını verir. 0,1 ve altı iyi, 0,25 üstü kötü kabul edilir. Sebepleri neredeyse hep aynıdır: en ve boy değeri verilmemiş görseller, sonradan yüklenen yazı tipleri ve sayfanın üstüne sonradan giren duyuru şeritleri.

Saha verisi ile laboratuvar verisi aynı şey değil

Bu ayrım, raporlara bakan herkesin kafasını karıştırıyor. Laboratuvar verisi, aracın o an tek bir simülasyonla yaptığı ölçümdür; hemen sonuç verir ve neyi düzelteceğinizi listeler. Saha verisi ise sitenizi gerçekten ziyaret eden kullanıcıların tarayıcılarından toplanan gerçek ölçümlerdir. Sitenizin Core Web Vitals durumu bu ikincisine göre değerlendirilir. İki sayının farklı çıkması normaldir: gerçek kullanıcılar farklı telefonlardan ve farklı bağlantılardan geliyor.

Saha verisiyle ilgili iki ayrıntıyı bilmek gerekir. Birincisi, değerlendirme ziyaretlerin en iyisine değil, büyük çoğunluğunu kapsayan bir eşiğe göre yapılır; yani birkaç hızlı açılış tabloyu kurtarmaz. İkincisi, veri birkaç haftalık bir pencereden toplanır. Bu yüzden bugün yaptığınız düzeltmenin raporda görünmesi hemen olmaz, birkaç hafta sürer. Düzeltmeyi yaptıktan sonra rapora her gün bakıp “değişmemiş” demek boşuna sinir bozar.

Nereden bakılır?

• PageSpeed Insights: tek bir sayfa için hem laboratuvar hem saha verisini birlikte gösterir, ücretsizdir.
• Search Console’un sayfa deneyimi raporu: tüm sitenizi grup grup listeler, hangi sayfa grubunun sorunlu olduğunu gösterir.
• Tarayıcının geliştirici araçları: kendi bilgisayarınızda anlık ölçüm için, teknik tarafla çalışıyorsanız.

Puan değil, eşik

PageSpeed raporundaki büyük renkli puan ile Core Web Vitals aynı şey değildir. Puan, laboratuvar ölçümlerinden hesaplanan bir özettir; Core Web Vitals ise gerçek kullanıcı verisinde belirli eşikleri geçip geçmediğinizdir. Google’ın sıralama tarafında dikkate aldığını söylediği şey ikincisidir. Bu yüzden hedef, puanı doksan beşe çıkarmak değil, üç göstergenin de iyi eşiğin içine girmesidir. Eşiği geçtikten sonra kalan puan farkını kovalamak, çoğu site için harcanan emeğe değmez.

Bu üç gösterge sıralamayı ne kadar etkiler?

Gerçekçi ölçü şu: içerik ve alaka hâlâ birinci sıradadır. Aradığı cevabı veren yavaş bir sayfa, cevabı vermeyen hızlı bir sayfanın arkasına düşmez. Ama iki sayfa içerik olarak birbirine yakınsa, kullanıcı deneyimi ayırt edici olabilir. Asıl kazanç zaten sıralamada değil ziyaretçidedir: yavaş açılan ve zıplayan sayfada insanlar geri düğmesine basıyor, bu da hiçbir raporda “sıralama kaybı” olarak görünmüyor ama satış olarak eksiliyor.